Home
Heemkundekring "De Kleine Meijerij"
Heemkundekring "De Kleine Meijerij"

 

Van 2 april tot en met 17 juli 2022 organiseert Museum Boxtel de expositie ‘Historie van Esch’. Deze expositie was voorzien in 2021 naar aanleiding van de samenvoeging van Esch en Boxtel per 1 januari 2021. Door corona kon die in 2021 helaas niet doorgaan en is besloten om de expositie te verplaatsen naar 2022. Op zaterdag 2 april van het openingsweekend worden bezoekers  getrakteerd op een gratis glas bier bij wijze van verbroedering tussen Esch en Boxtel.

 De expositie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Heemkundekring De Kleine Meierij. Een werkgroep heeft veel werk gestoken in de totstandkoming van de expositie met als basis de Canon van Esch. De Canon vertelt de geschiedenis van Esch van préhistorie tot heden aan de hand van 39 thema’s die typerend zijn voor Esch, waaronder natuurlijk de Romeinse vondsten. De expositie laat zien dat invloeden van religies en machthebbers op de van oorsprong agrarische gemeenschap in de loop der tijd bestuurlijk en inhoudelijk vorm hebben gekregen in diverse instellingen en gebouwen met een rijke historie zoals de kerk, nijverheid, onderwijs en zorg. Ook de verbroederingsfeesten als het jaarlijkse Bierpompfeest, het Essche Boeltje en Friends of Europe Esch komen aan bod. Dat alles wordt gepresenteerd met foto’s en objecten, die in bruikleen zijn gegeven door welwillende Esschenaren en Essche verenigingen. Ook het Noordbrabants Museum, het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC), de Gemeente Boxtel en het Provinciaal Depot Bodemvondsten Noord-Brabant hebben hun steentje bijgedragen. Kortom een unieke verzameling aan objecten, die een bezoek aan de expositie meer dan waard is.

De expositie loopt van 2 april tot en met 17 juli 2022. Iedere bezoeker krijgt de Canon van Esch in een handzaam formaat gratis mee naar huis.  Entree voor de expositie is € 4,00 (gratis met museumkaart). Voor kinderen vanaf  12 jaar € 2,00. Kinderen tot 12 jaar hebben gratis toegang.  MUBO is open op zaterdag en zondag van 13-17 uur.

Tijdens de looptijd van de expositie staan drie lezingen geprogrammeerd. De eerste op zondag 24 april 2022 om 11.15 uur door Ruud van Nooijen over “Mijn grootvader was 30 jaar veldwachter in Esch’. De tweede lezing staat geprogrammeerd op zondag 15 mei 2022 om 11.15 uur door Boy Scholtze over het gedachtengoed van ‘Friends of Europe Esch’. De derde lezing vindt plaats op zondag 10 juli 2022 om 11.15 uur door historicus Dirk Paagman over ‘de Romeinse opgravingen in Esch’.

Ook kan men zich inschrijven voor een wandeling naar Esch en terug op 9 april of 21 mei. De wandeling start bij MUBO om 11.30 uur, duurt circa 3 uur. Onderweg vertellen de gidsen Marina van Dalen en Theo van Dooren over bezienswaardigheden en halverwege is een kleine pauze ingelast in ‘Ons Café’ in Esch. Vóór de start van de tocht bent u vanaf 10.30 uur al welkom in MUBO voor een kop koffie en een rondleiding door de expositie. Aanmelden voor de lezingen en/of de wandeling is verplicht en kan nu al op Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of 06-16041898. Kosten voor een lezing of wandeling zijn € 5,00 (met museumkaart € 2,00).

 

Recentelijk ontving Heemkundekring De Kleine Meijerij een beeldje uit handen van Brabants Heem. Het was een cadeautje aan zeven Brabantse heemkundekringen die alle in 1947 waren opgericht. Niet alleen de Stichting Brabants Heem vierde haar 75- jarig bestaan, ook Heemkundekring De Kleine Meijerij viert dit jaar een jubileum. Beide stichtingen vonden hun oorsprong in 1947. Was voor de oprichting van Brabants Heem de Alphense pastoor Willem Binck verantwoordelijk met als doel om het zelfbewustzijn en de kennis van het eigen Brabantse ‘heem’ te bevorderen, voor Heemkundekring De Kleine Meijerij was dat Anton van Oirschot uit Helvoirt.

2022 02 75 jaar 3In 1947 was er in Helvoirt al een bloeiende afdeling Brabantse Beweging was met maar liefst 90 leden. De geschiedkundige Anton van Oirschot nam het initiatief om een heemkundige studiekring op te richten. Hij nam zelf het secretariaat voor zijn rekening evenals het redacteurschap van het Vlugschrift van de Heemkundige Studie-Kring voor Helvoirt en Omgeving. Daartoe behoorden in eerste instantie de plaatsen Cromvoirt, Haaren, Helvoirt, Udenhout en Vught.  Meer dan twintig jaar later, in 1969, volgde een 'heroprichtingsvergadering' die plaatsvond in Oisterwijk. Het gebied kreeg dezelfde grootte als het niet lang daarvoor gevormde Streekarchivariaat in het Kwartier van Oisterwijk: Berkel-Enschot, Esch, Haaren, Helvoirt, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout.

Als activiteiten stelde men zich voor: het verzamelen van gebruiksvoorwerpen, het inventariseren van devotionalia, het fotografisch vastleggen van gebouwen en bestuderen van het dialect, de flora en de fauna. Het streekarchivariaat is inmiddels opgeheven maar onze kring en ons vlugschrift bestaan nog altijd. Daarbij is ons takenpakket is verder uitgebreid. Ook onze collectie groeide en na diverse huisvestingen, zoals in het gebouw ‘In de Drye Swaentjes’ in Oisterwijk, een kantoor in Udenhout, een schoollokaal in Berkel-Enschot en een voormalige slagerij- en kantoorruimte in Oisterwijk is ons verenigingscentrum nu te vinden in het voormalig gemeentehuis van Haaren.

Op de verjaardag van Brabants Heem ontving vice-voorzitter Anton van Dorp als cadeau een beeldje dat Willem Binck representeert. Heemkundekring De Kleine Meijerij is er trots op dat de vereniging al 75 jaar lang bestaat. Nu de coronapandemie zo goed als voorbij is, kan de heemkundekring weer plannen maken voor het 75-jubileum. Op 19 juni 1947 werd Heemkundekring De Kleine Meijerij opgericht. Op naar onze 75e verjaardag!

Het nieuwe jaar is weer begonnen en in deze eerste Nieuwsflits van 2022 weer enkele actuele berichtjes.
* Lezing over Hendrik Verhees 16 februari in Esch
Deze lezing zal gehouden worden op woensdagavond 16 februari aanstaande in De Es, Dorpsstraat te Esch, aanvang 20.00 uur. Ruud van Nooijen ons dan meer vertellen over deze markante figuur. Zie ook het bericht in onze Achterkantjes van december jl. Denkt u aan uw coronatoegangsbewijs en het inachtnemen van de andere geldende corona-maatregelen.
* Algemene Ledenvergadering 4 april
In tegenstelling tot wat in de laatste Achterkantjes staat zal onze jaarvergadering gehouden worden op maandag 4 april, zoals gebruikelijk in de Voorhof te Oisterwijk. Aansluitend om ca. 20.30 uur de lezing van Marjan de Groot over de Canon van Nederland.
* Colleges natuur- en landschapshistorie Nederland
Bioloog en oud-docent geografie Kees Boele geeft zes colleges over Nederlandse landschappen samengesteld en geeft. In elk college staat één oer-Nederlands landschap centraal en leert u meer over de planten en dieren (biologie) en de tijd (cultuurhistorie). De lezing van het Nederlandse landschap begint aan de kust, daarna volgen de zeekleigebieden, het veen, de rivieren, hogere zandgronden en tot slot het Limburgse heuvelland. De lesstof komt enorm goed van pas, wanneer u er in eigen land op uit gaat. Opgeven kan op de website van de Vrije Academie.
* Nieuwsbrief AWN afdeling Midden-Brabant
Hebt u interesse in Archeologie dan biedt de Nieuwsbrief van de Nederlandse Archeologie Vereniging Afdeling Midden-Brabant van de AWN weer diverse mooie activiteiten. 
* Cursus Vrijwilligers en de Omgevingswet
kennis van de nieuwe Omgevingswet is van groot belang in het kader van het behartigen van de belangen van erfgoed. Op 18 februari 2022 organiseren Heemschut, AWN Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie en Stichting de Brabantse Boerderij daarom het eerste deel van de cursus Vrijwilligers en de Omgevingswet. U kunt zich hiervoor opgeven via de website van Erfgoed Brabant.
* Boekuitgave 'Struikelstenen in Oisterwijk'
Op 28 januari verscheen het boek 'Struikelstenen in Oisterwijk. Het verleden herdenken met het oog op de toekomst'. Peter Slingerland belicht het project van de 23 struikelstenen die in Oisterwijk gelegd zijn voor de 23 Joodse inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd naar concentratiekampen en aldaar zijn vermoord. Het mooie boek is te bestellen via de website van de Stichting Kwartier van Oisterwijk. De prijs is € 15,00. Leden van onze kring kunnen het bij bestelling via de website of afhalen bij het heemcentrum verkriigen voor de ledenprijs van € 13,50. Er is een speciale aanbieding wanneer u dit boek via deze website koopt samen met het boek Vervolgd en vergeten over Joden in Oisterwijk in de jaren 1933-1945 en/of het boek Pinkas en memorboek van de Joodse gemeente in Oisterwijk.

 

Dat is de titel van het nieuwe boek dat vrijdag 28 januari aanstaande verschijnt, de dag na de Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust. Het vertelt het indrukwekkende verhaal achter de 23 struikelstenen die in de jaren 2019-2021 in Oisterwijk zijn gelegd ter herinnering aan de Joodse inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit Oisterwijk zijn weggevoerd en in concentratiekampen zijn vermoord. Oisterwijker Peter Slingerland schreef het 144 pagina’s tellende boek en Stichting Het Kwartier van Oisterwijk gaf het uit.

2022 01 StruikelstenenVanaf 1740 wonen er al Joden in Oisterwijk. In de negentiende eeuw trekken de meesten echter naar de grote steden. In de jaren dertig van de vorige eeuw neemt hun aantal weer toe. Sommigen van hen werken op de lederfabriek van de Joodse eigenaren Adler en Oppenheimer. Nadat Hitler in 1933 in Duitsland aan de macht komt en het toenemend antisemitisme het leven voor de Joden steeds moeilijker maakt, ontvlucht een groeiende groep Joden Duitsland. Een aantal van hen vestigt zich in Oisterwijk. In mei 1940 begint voor Nederland de Tweede Wereldoorlog. Het land wordt bezet door de Duitsers en daarmee begint tevens de vervolging van Joodse inwoners. Een aantal van hen duikt onder. Ook in Oisterwijk verblijven gedurende de oorlogsjaren Joodse onderduikers. De arm van de bezetter reikt echter ver en uiteindelijk zijn in Oisterwijk 23 Joodse mensen door de nazi’s opgepakt, gedeporteerd en in een concentratiekamp om het leven gebracht. In 2019 en 2021 zijn in Oisterwijk 23 struikelstenen gelegd voor de huizen waar deze Joodse mensen woonden of ondergedoken zaten. Door het leggen van de struikelstenen en de verhalen en foto’s in dit boek krijgen de 23 slachtoffers weer een naam en een gezicht, opdat we hen niet vergeten. Wie waren deze Joden eigenlijk voor wie een struikelsteen is gelegd? Hoe kwamen ze in Oisterwijk? Wat is hun levensverhaal? Allemaal vragen waarop de auteur na uitgebreid onderzoek in dit boek een antwoord probeert te geven.

2022 01 Struikelstenen 01Het boek, voorzien van een voorwoord van Hoogleraar Cultuur in Brabant aan Tilburg University prof. dr. A-J Bijsterveld, begint met een beschrijving van de Joodse gemeenschap in Oisterwijk en het lot van de Joden in Oisterwijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het volgende hoofdstuk gaat over de Lederfabriek waar relatief veel Joden werkzaam waren. Kern van deze publicatie vormt het hoofdstuk waarin de 23 Joodse oorlogsslachtoffers voor wie de struikelstenen geplaatst zijn beschreven worden. In een volgend hoofdstuk het begrip ‘struikelsteen’ nader toegelicht en wordt een impressie gegeven van de plaatsingsplechtigheden in 2019 en 2021. De uitgave sluit met een beknopt overzicht van de concentratiekampen waarin de Joodse slachtoffers uit Oisterwijk gevangen hebben gezeten en/of zijn omgebracht.

Peter Slingerland (1952) studeerde sociologie. Hij was tot zijn pensionering werkzaam binnen de gezondheidszorg. Hij is bestuurslid van de Stichting Behoud Joodse begraafplaats Oisterwijk en verricht hiervoor archiefonderzoek. Sinds 2017 is hij lid van de Werkgroep Struikelstenen Oisterwijk. Hij heeft zich binnen deze werkgroep toegelegd op het opsporen van familieleden en nabestaanden van de slachtoffers.

Vanaf vrijdagmiddag 28 januari is het boek voor € 15,00 verkrijgbaar bij Boekehandel Oisterwijk, Bruna Oisterwijk, Novy van Wezel in Moergestel, het Heemcentrum van De Kleine Meijerij in Haaren en via de website Kwartier van Oisterwijk. Het ISBN is 978-90-832014-0-5.

Heemkundekring De Kleine Meijerij

LOGO De Kleine Meijerij Low resHeemkundekring "De Kleine Meijerij" heeft als werkgebied Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout.

De Kring is in 1947 in Helvoirt opgericht en heeft momenteel Haaren als plaats van vestiging.

Bezoekadres Heemcentrum

Monseigneur Bekkersplein 2
5076 AV  Haaren
Tel: 06 - 26 80 08 15

Openingstijden Heemcentrum

 Openingstijden

Woensdag van 9.00 tot 12.00 uur

Vrijdag van 14.00 tot 16.00 uur

of op afspraak met de bibliotheekcoördinator Philo IJpelaar, telefoon 06-20694624.

U bent er van harte welkom.

Openingstijden Bibliotheek

Woensdagmorgen en vrijdagmorgen 9.00 uur - 12.00 uur of op afspraak 06-20694624.